Anasayfa / Kadın Hastalıkları / Polikistik Over Sendromu (PKOS)
polkistik over

Polikistik Over Sendromu (PKOS)

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE HİRSUTİZM

Polikistik over bulgusi (PKOS) doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin bozukluktur. PKOS tanısı amacıyla klinik ve/ya da biyokimyasal hiperandrojenizm bulguleri ile süreğen anovülasyon bulunması ve Cushing bulgusi, hiperprolaktinemi, classic olmayan konjenital adrenal hiperplazi gibi PKOS tanısı kliniğe yol açabilecek başka sebeplerin ekarte edilmesi lüzumludur. Buna karşılık, 2003 senesinde
düzenlenen bir eksper toplantısında, 1990 NIH kriterleri tekrardan gözden geçirilmiş ve evvelcekine benzer şekilde başka etyolojik sebepler ekarte edildikten sonra sendrom tanısının aşağıdaki üç kriterden ikisinin birlikteliği ile koyulması önerilmiştir :

  1. Oligo-anovülasyon,
  2. Klinik ve/ya da biyokimyasal hiperandrojenizm bulgulari,
  3. Ultrasonografide polikistik overler.
    Kronik anovülatuar infertilitenin en sık sebebi olan PKOS, multisistemik reprodüktifmetabolik bir sendrom olarak tip 2 diyabet, dislipidemi, kardiyovasküler hastalık ve endometriyal karsinoma gibi uzun devre sıhhat tehlikeleri taşıması sebebiyle bububugünümüzde bir halk sağlığı problemi olarak da ön plana çıkmaktadır.

LABORATUVAR BULGULARI
PKOS genelde peripubertal devreden itibaren başlayan menstrüel düzensizlikler (oligo-amenore, disfonksiyonel uterus kanaması), hiperandrojenizm bulguleri (hirsutizm, akne, ciltte yağlanma, androjenik alopesi) ve infertilite ile karşımıza çıkmaktadır. Obezite kliniğe eşlik edebilir. Fizik araştırmada seyrek virilizasyon bulguleri ve akantosis
nigrikans saptanabilir.
PKOS’li olgularda %20’lere ulaşan sıklıkta adetlerin derli toplu olabileceği de bildirilmiştir .PKOS’de en sık görülen hiperandrojenizm bulgusu hirsutizmdir.

Hirsutizm modifiye Ferriman-Gallwey metodu ile değerlendirilir. Bu metot ile üst dudak, çene, göğüs bölgesi, sırtın alt ve üst kısımları, alt ve üst Abdomen, kol ve bacakların üst kısımları 99 olmak üzere toplam dokuz alanda kıl dağılımı 0-4 arasında skorlandırılarak toplam Ferriman-Gallwey skoru ≥ 6 hirsutizm olarak tanımlanır. Akne, ciltte yağlanma ve androjenik alopesi de hiperandrojenizme bağlı olarak karşımıza çıkabilmektedir, fakat tanı amacıyla bu klinik bilgilerin olması koşul değildir. Hem de, etnik özellikler ve bireysel değişiklıklara bağlı olarak her hastada hirsutizm bulunmayabileceği de akılda tutulmalıdır. PKOS’de obezite görülme sıklığı %40-60 olarak bildirilmektedir. Toplumda genel obezite prevalansına bağlı olarak değişik ülkelerdeki PKOS hastalarında obezite prevalansı değişiklık gösterebilir. Obezite sık sık bel/kalça oranının arttığı santral obezite tarzında olup, PKOS’li hastalara ek tehlikeler getirmektedir. Normal vücut ağırlığına sahip PKOS hastalarında da ağırlık tarafından eşleştirilmiş sıhhatli kontrollere göre bel/kalça oranı artmıştır. Klinik bilgilerin PKOS düşündürdüğü olgularda tanı biyokimyasal ve ultrasonografik bilgilerla desteklenebilir. Hastaların laboratuvar araştırmasinde over ve adrenal kökenli androjenik hormonlarda artışla karakterize hiperandrojenemi gözlenir. Hem de, LH düzeylerinde ve LH/FSH oranında artış olabilir. Yaklaşık %25-60 olguda hiperinsülinemi ve insülin direnci saptanabilir. PKOS’li hastaların ultrasonografik görüntülemesinde 2-9 mm çaplı, 12 ya da daha çok follikül olması ve/ya da artmış over volümü (> 10 mL) polikistik over olarak tanımlanır. Bu belirlemein tek overde olması yeterlidir. Polikistik over değerlendirmesinde folliküllerin dağılımı öneme alınmaz. Oral kontraseptif ilaç tüketimi over morfolojisini tesirleyebilir. Hem de, multifolliküler over hipogonadotropik hipogonadizmden normal devree geçmekte olan hastalarda overde spontan folliküler aktiviteye ya da ovülasyon indüksiyonu ile over stimülasyonuna bağlı olarak gelişebilmektedir. Ultrasonografik polikistik over görüntüsü, sıhhatli kadınlarda da %20’lere varan oranlarda bulunabilir.
PKOS tanısı koyabilmek amacıyla benzer kliniğe namacıyla olabilecek hastalıkların ekarte edilmesi gerekir.
Ayırıcı tanıda menstrüel düzensizlikler ve hirsutizme namacıyla olabilecek pitüiter ve adrenal bez hastalıkları, hiperandrojenizme namacıyla olan hastalıklar bulunuyor. Bazı ilaçların tüketimi hiperandrojenizme ya da hiperandrojenemik değişiklıklare yol açabilir (androjenler, progestajen ajanlar, steroidler, fenitoin gibi). Androjen salgılayan bütünörler ayırıcı tanıda düşünülmelidir; süratli ilerleyen hirsutizm, virilizan bilgiler, neoplastik bir etyoloji amacıyla uyarıcı olabilir. Testesteronun > 200 ng/dL, Dihidroepiandrostenedion sülfatın (DHEAS) > 7,000 ng/mL olması adrenal/over bütünörünü düşündürmelidir. Geç başlangıçlı classic olmayan konjenital adrenal hiperplazi, 17(OH)Progesteron srandardınin erken folliküler fazda < 3 ng/mL olması ile ekarte edilebilmektedir. Bu değerin üstündeki olgularda ACTH uyarısı ile belirleme edilen 17(OH)Progesteron srandardınin > 10 ng/mLolması 21- hidroksilaz eksikliğinin tanısını koydurur. Cushing bulgusini düşündüren klinik bilgilerin varlığında, 24 saatlik idrarda serbest kortizol srandardınin ölçülmesi tarama amacıyla
kullanılabilir. Prolaktin ile alakalı bozukluklar ve tiroid hastalıkları da ayırıcı tanıda düşünülmesi lüzumen durumlardır. PKOS’de %30’a varan oranlarda hafif orta düzeylerde prolaktin yüksekliği görülebilir. Tiroid hastalıklarında menstrüel düzensizlikler görülebilir, fakat fazlası vakit hastalıkla temaslı başka semptom ve bilgiler tanıya olanak sağlar. PKOS tanısında 1990 NIH kriterleri yerine 2003 Rotterdam tekrardan gözden Geçirilmiş tanı kriterlerinin tüketimi konusu ile alakalı tartışmalar süregelmektedir.
Yeni tanı kriterleri PKOS tanımına yeni fenotipler eklemektedir (örneğin; hiperandrojenizmi olmayan bir olgu PKOS tanısı alabilmektedir). Bu yeni fenotiplerin bulgusi temsil edip etmediği ve classic PKOS tanımıyla ortak ve ayrılan yönlerinin belirlenmesine yönelik çalışmalara lüzum vardır.
Polikistik over bulgusinin bulgu ve bulguleri;
Hirşutizm %60-90
Oligomenore %50-90
İnfertilite %55-75
Polikistik over %50-75
Obezite %40-60
Amenore %25-50
Akne %25
Disfonksiyonel uterus kanaması %30
Normal menstrüel patern %22

Hormon Analizleri:
Androjenik Hormonlar
Terminal kılların büyümesini stimüle eden, ses ve kas bünyesinde değişiklıklare, klitoral büyümeye ve meme hacminde küçülmeye namacıyla olan hormonlardır. En iyi tanınanleri testosteron ve androstenedion’dur. Dehidroepiandrosterone sülfat ise mühim bir androjen prekürsörüdür.
Testosteron: Testosteron kadınlarda adrenal bez ve overler doğrulusunda eşit olarak üretilir. Bu iki yerdeki üretim dolaşımdaki testosteronun %50’sini oluşturur. Geriye kalan testosteron over ve sürrenal bezden salgılanan androstenedionun periferde testosterona dönüşümü ile oluşur. Kadında normal testosteron konsantrasyonu erkektekinden çok düşük olup 20 ila 75 ng/dl arasındadır. Erkekte ise bu 300/800ng/dl arasındadır. Androstenedion: Adrenal bez ve overler doğrulusunda eşit olarak üretilir.
Testosterondan daha az potenttir. Fakat aşırı konsantrasyonlarda androjenlerin biyolojik faaliyetini gösterir.
Dehidroepiandrosteron (DHEA): DHEA ve sülfat formunun (DHEA-S) hemen tamamı adrenal bez doğrulusunda üretilir. DHEA süratle metabolize olur ve bu amacıyla srandardınin ölçülmesi tam olarak adrenal bez aktivitesini göstermez. DHEA-S ise bunun tersine daha uzun yarılanma ömrüne sahiptir ve adrenal bez aktivitesini gösterir. DHEA’ nın normal değerleri 38 ile 338 mg/dl arasındadır. DHEA ve DHEA-S androjen prekürsörleri olarak bilinir. HAİR-AN bulgusinden şüphelenilen hallerde tanıyı netleştirmek amacıyla bazal insülin seviyesini ve oral glukoz yüklemesine 2 saat sonra alınan cevabı tartmak yeterlidir. Bazal seviyesin 80 µU/ml’ den, post prandial seviyesin ise 500 µU/ml’ den yüksek olması HAİR-AN bulgusi amacıyla tanı koydurucudur.


TEDAVİ
Kilo verme
Siproteron Asetat ve DiğerAntiandrojenler:
Simetidin:
-Flutamid:
Finasterid:
Ketokonazol:
Spironolakton:
-Oral Kontraseptifler (OKS):
-Glukokortikoidler:
-GnRH Agonistleri Ve Hormon Replasman Tedavisi:
Metformin (ve Troglitazon) :

Hakkında admin

Check Also

Anne Sütünü Arttıran Bitkiler

Badem Çimlenmiş buğday Arpa Havuç Mercimek Yer elması Baharat olarak da; Anason Kimyon Rezeyan Fesleğen …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.