Anasayfa / Tekno Sağlık / KIRIK VE ÇIKIKLARDA İLK YARDIM
KIRIK VE ÇIKIKLARDA İLK YARDIM

KIRIK VE ÇIKIKLARDA İLK YARDIM

Sargı ve Ateller

Sargılar kanama ve benzeri durumlarda kanama yerine basınç uygulamak, yarayı dış etkilerden korumak için kullanılan bez araçlardır. Bez dışında bir madde kullanılırsa sargı sözcüğünün önüne yapıldığı madde yada özelliği konularak isimlendirilir

(elastik sargı, alçı sargı gibi).

Eczanelerde rulo ve paket halinde satılan değişik enlerdeki mikropsuz (steril) gazlı bezler bu amaçla kullanılır.

Sargı için kullanılacak bezin pamuklu, emici özellikte, seyrek dokunmuş, yumuşak ve tiftik bırakmayacak cinsten olması gerekir.

Mikroptan arındırılmış olması esastır. Bandaj ise sargının yerinde  tutulmasını sağlamak üzere kullanılan malzemedir. Ülkemizde her ikisi için de sargı terimi kullanılmaktadır.

10×10 gazlı bezler, 22×90 santimetrelik katlanmış bezler bu amaçla kullanılabilir.

En önemli sargılardan birisi üçgen sargıdır. Üçgen sargı kare biçiminde, 70×70 veya 90×90 cm büyüklükte bir bezin köşeden köşeye kesilmesiyle yapılır.

Üçgen sargıların hem turnike olarak kullanılması, hem başa, kola, kalçaya vb. sargı yapılması mümkündür. Bunlardan aynı zamanda simit sargı da hazırlanabilir.

Simit sargılar yaranın içerisinde batıcı özellikte bir madde olduğundan kuşkulanıldığı zaman yada özellikle yara çevresine baskı uygulamak ama yara üzerine baskıyı engellemek istediğimizde kullanılan sargılardır.

Sargıların çok sıkı, çok gevşek sarılmaması gerekir. Ne zaman sargı yapılırsa yapılsın el ve ayak parmakları açıkta bırakılmalıdır. Eğer el ya da ayak parmaklarında uyuşma, karıncalanma, morarma gibi durumlar olursa sargının kan dolaşımını engelleyecek kadar sıkı sarıldığı anlaşılmalıdır. Atel ya da alçılar için de bu uygulama geçerlidir.

Ateller

Ateller herhangi bir vücut bölgesini hareketsiz hale getirmek istediğimizde kullanılan desteklerdir.

Üçgen sargının katlanışı.

Üçgen sargının omuzda kullanımı.

Omuz askısı

Baş sargısı Göğüs sargısı

El sargısı.

Diz sargısı

Kol sargısı.

Dirsek sargısı

Ayak sargısı. 

Kalça sargısı

Kulak sargısı

Altçene sargısı

Göz sargısı. 

Göğüs sargısı

Omuz sargısı

El ve Kol sargısı.

Dirsek sargısı

Diz sargısı

Kalça sargısı.

Ayak ve ayak bileği sargısı

Yara içinde yabancı cisim varsa kullanılacak simit sargı.

Kolda içinde yabancı cisim olması halinde sargı

Göğüs, karın ve göze saplanan yabancı cisimler çekip çıkarılmaz.

Çıkarılırken zarar verebilir.

Kırıkta İlk Yardımın Esasları

Kırık kemik bütünlüğünün bozulmasıdır

1. Kırık olup olmadığı belirlenmeden hasta yerinden oynatılmamalıdır. Eğer hasta kırık bölgesi hareketsiz hale getirilmeden kıpırdatılmaya çalışılırsa kırık uçlarının, kemiğe yakından ve paralel uzanım gösteren damar ve sinirleri kesilmesi tehlikesi olacaktır. Bütün kas iskelet sistemi sorunlarında atele almak gereklidir.

2. Hastanın oturmasına, kendini sürüklemesine, sağa sola hareket etmesine izin verilmez.

3. Kırıkta müdahale hastanın bulunduğu yerde yapılmalıdır. (Hemen oradan uzaklaştırmayı gerektiren, hastanın ve ilk yardımcının hayatını tehlikeye düşüren bir durum yoksa)

4. Hasta taşınmadan önce kırık bölgesi hareketsiz hale getirilmelidir. İki yandan tahta destekle kırığın iki tarafından bağlanarak kırık hareketsiz hale getirilebilir. Gereğinde bacak kırıklarında olduğu gibi sağlam ve kırık bacak araları desteklenerek tahta at ellerle birlikte bağlanabilir.

5. Kırık bölgenin ötesinde nabız, duyular ve kanama kontrol edilmelidir.

6. Açık kırıklarda kanama varsa kanamanın kontrol edilmesi gerekir.

7. Kırık bölgelerinde kopmuş kemik parçalan varsa dokunulmaz.

Kas İskelet Sistemi ile İlgili Darbelerde Atele Alma Nedenleri:

1. Hareketi engelleyerek kırık varsa çevre yapıların zedelenmesini önlemek

2. Ağrıyı azaltmak

3. Kapalı kırığın açık kırık haline gelmesini engellemek

4. Kanama ve şişlik varsa azaltmak

Kırık kol tesbiti (Andrew’dan).

Bacak kırığı

Bacak kırığının hareketsiz hale getirilmesi.

Omurga kırığı.

Diz kapağı kırığı.

Pelvis kırığında tesbit.

Kol kırığında tesbit.

İncinmelerle kol askısı.

Çıkıklar

Eklemi meydana getiren kemiklerden birisinin herhangi bir etki sonucu normal yerinden çıkmasına çıkık adı verilmektedir.

Çıkıklarda başlıca bulgular:

1. Ağrı, özellikle hareketle çok artar.

2. Yapısal şekil bozukluğu görünümü

3. Hassasiyet

4. Şişlik (Erken dönemde olmayabilir)

5. Hareket kısıtlılığı yada hareketin bütünüyle ortadan kalkması olarak sıralanabilir.

Çıkığın anatomik yapıyı iyi  bilen kişiler tarafından yerine oturtulması gerekir.

Eğer bu yapıyı iyi bilmeyen deneyimsiz kişilerce oturtulacak olursa eklemin bozulmasına, bağların incinmesine neden olunabilir. Omuz çıkığında olduğu gibi alışkanlık çıkığı ortaya çıkabilir. Alışkanlık çıkığında eklem herhangi bir sarsıntı ve ufak bir zorlanmada yuvasından çıkar. Tespit edilmeli, hekime iletilmelidir.

Burkulmalar

Bir eklem hareket sınırın ötesinde zorlanmaya uğradığında eklem bağlarında yırtılmalar ve kopmalar olabilir. Sıklıkla ayak bileği ve dizde meydana gelebilir. Ağrı, hassasiyet, şişlik, bazan morluk olabilir. Ağrı nedeniyle eklem hareketlerinde kısıtlılık olur.

Tespit edilmeli, hekime iletilmelidir.

Baş ve Boyunda Darbe ve Yaralanmalarda İlk Yardım

Kafadan, burundan, kulaktan su ve kan gelip gelmediğine bakılmalıdır. Göz çevresinde gözlük gibi morarma olup olmadığı da önemlidir. Başa darbe geldiğinde, bayılma olması, göz bebeklerin büyüklüğünün birbirinden farklı olması çok önemlidir. Uyku hali, nabız yavaşlaması zaman geçirmeden sağlık kuruluşuna iletmeyi gerektirir.

Kafa yaralanmalarında hastanın durumunun değerlendirilmesinde kullanılabilecek en İyi gösterge bilinç düzeyidir.

Kafa ve beyin zedelenmelerinin belirtileri:

1. Başta şiş ve çarpma izinin olması

2. Darbeden sonra bilinç kaybı olması

3. Püskürür biçimde kusma

4. Göz bebeklerinin büyüklüklerinin farklı olması

5. Devam eden baygınlık hali

6. Nabızın zayıflaması

Kırık olmasa bile bilinç düzeyinde değişik derecelerde bozulma, nabzın dakikada 60’ın altına düşmesi, acil tıbbi tedavi gerektiren durumlardır.

Boyun kırığı

Boyuna  şiddetli darbe, boyun üzerine düşme boyun hareketlerinin olmaması boyun kırığından kuşkulandırmalıdır.

Boynu üzerine düşen, boynuna darbe gelen herkeste boyun kırığı akla gelmelidir.

Boyun kırığına yol açan en önemli nedenlerden birisi de ani frenlerdir. Ani frenler sırasında boynun hızla öne ve arkaya hareket sonucu boyunda kırık meydana gelebilir.

Boyun kırıklarında hastanın boynunun mutlaka boyunlukla desteklenmesi ve hareketinin engellenmesi gerekir.

Boyun kırığı olan hastayı yerinden oynatmayınız. Çünkü kırık boyun omurlarının oynatılması önemli bir siniri keserek solunumun yeniden düzelemeyecek biçimde durmasına ve hastanın ölmesine neden olabilir. Boyun kırığı olanlar ancak bu konuda eğitim görmüş olan sağlık personelince taşınmalıdır.

Hakkında admin

Check Also

YARALANMALARDA İLK YARDIM

Yara Nedir? – Bir travma sonucu deri ya da mukoza bütünlüğünün bozulmasıdır. – Kan damarları …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.